Türkiye ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nde yarın görüşülüp oylanacak 1915 yılı olaylarına ilişkin Ermeni iddialarına karşı çalışmalarını sürdürüyor. Ermeni tasarısının Dış İlişkiler Komitesi’nde oylanması öncesinde Beyaz Saray’dan ilk açıklama geldi.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Basın Sözcüsü Mike Hammer, “Başkan Obama 24 Nisan 2009’da yayınlanan mesajında 1915’te yaşanan olaylar karşısındaki sürekli duruşunu vurgulamış ve bu konudaki görüşü de değişmemiştir. Gerçeklerin dürüst ve adilce kabulünden yanayız. Bu hedefe ulaşmanın en iyi yolunun Ermeni ve Türk halkının ilişkilerini normalleştirme çabaları dâhilinde geçmişte yaşananları da ele almaları olduğu yönündeki inancımız sürüyor. Bu çabaları gayretle desteklemeye devam edeceğiz” dedi. Türkiye bu açıklamaya rağmen Washington’da yoğun bir lobi faaliyeti sürdürüyor. Bir yandan iktidar ve muhalefet milletvekillerinden oluşan heyetler yoğun bir diplomasi sürdürüyor. Diğer yandan Türkiye’nin yeni Washington elçisi Namık Tan, kolları sıvadı. Tan, tasarıya karşı Türk tezlerini desteklemeleri için Yahudi lobisi ve derneklerine baskı yapmaya başladı.

Tan’ın temaslarının ilk Yahudi kurumundan tasarıya karşı bir çıkış geldi. Merkezi Washington’da bulunan düşünce kuruluşu Ulusal Güvenlik İşleri Yahudi Enstitüsü (JINSA), Ermeni tasarısına karşı çıkılması ve tasarının kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. JINSA’dan yapılan açıklamada “ABD Kongresi, başka zamanlarda başka halkların tarihinin tartışılacağı bir yer değildir. Türkiye ve Ermenistan bağımsız ülkeler. Kongre’nin işe karışması katkı sağlamayacaktır” ifadesi kullanıldı.

Erdoğan, Obama’ya güveniyor

Başbakan Erdoğan, Ankara’da yaptığı açıklamada “Her yıl bu sürecin tekrar tekrar yaşanmasını son derece anlamsız buluyoruz” dedi. Tarihçilere bırakılması gereken böyle bir mesele karşısında Temsilciler Meclisi’nin duyarlı davranmasını isteyen Erdoğan, “Türkiye-ABD işbirliği, tarihinin en başarılı dönemini yaşıyor. Bu işbirliğinin, bu tür girişimlerle zedelenmeyeceğini umuyorum. Başkan Obama’nın liderliğine ve sağduyusuna güveniyorum. Dışişleri Bakanı Clinton’la da aksi bir neticenin nelere mal olacağını görüştük. Herkesi, aklıselimle hareket etmeye çağırıyorum” dedi.

SON DURUM: 25-21 KABUL

Dış İlişkiler Komitesi’nde 46 milletvekili bulunuyor. 26’sı Obama’nın Demokrat Partisi’nden. 20’si ise Cumhuriyetçi. Ermeni seçmenine çok yakın olan Demokratların 18’inin tasarıya ’evet’oyu kullanması kesin gibi. Cumhuriyetçilerde ise evetçilerin sayısı 7. Tasarının 21’e karşı 25 oyla kabul edilerek genel kurula sevk edilmesi bekleniyor. Ancak genel kurul gündemine alınıp alınmaması kararı Meclis Başkanı Nancy Pelosi’ye ait. Ermeniler’in çok yoğun olarak yaşadığı California eyaletinden seçilen Pelosi, soykırım iddialarını güçlü bir şekilde destekliyor. Ancak son anda Başkan Obama’dan gelecek bir telefonun kararını değiştirebileceği belirtiliyor.

ABD havacılık endüstrisinden Ermeni tasarısına ret çağrısı

ABD’de savunma, havacılık ve uzay endüstrisi alanındaki önde gelen şirketler, milletvekillerini yarınki Ermeni tasarısını reddetmeye çağırdı. Lockheed Martin, Boeing, Raytheon, United Technologies ve Northrop Grunman şirketlerinin icra kurulu başkanları, Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi Başkanı Howard Berman’a, 26 Şubat’ta ortak mektup göndererek, ’tasarının komiteden geçmesinin Türk-Amerikan ilişkilerinde çatlağa yol açacağı ve Amerikalıların iş faaliyetlerini riske atacağı’yönünde uyardı. Önemli bir NATO müttefiki ve ticaret ortağını küstürmenin, ABD’nin çıkarlarına, hem ihracat hem de iş sahalarını artırma çabalarına olumsuz etkilerinin olacağı belirtilen mektupta, Türkiye’ye ABD savunma ve uzay endüstrisi ihracatının geçen yıl 7 milyar doları geçtiği ifade edildi.

Enes UŞENGÜL